به گزارش آفتاب فسا و به نقل از «شیرازه»، در پی درگذشت اندوهبار پروفسور عبدالمجید ارفعی در روز 6 اسفند 1404، ایلامشناس برجسته و نخستین مترجم ایرانی منشور کوروش بزرگ، خبری امیدبخش و افتخارآمیز مبنی بر تکریم ملی از این استاد فقید منتشر شد.
با موافقت وزیر میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی و پیگیری مدیرکل این استان، قرار شد پیکر این چهرهٔ ماندگار علمی در جوار آرامگاه حافظ شیرازی، شاعر بزرگ ایرانزمین، به خاک سپرده شود .
این تصمیم نمادین که بهسرعت توسط نهادهای فرهنگی کشور اتخاذ شد، پاسداشتی شایسته از یک عمر تلاش بیوقفهٔ استاد ارفعی برای زندهکردن تاریخ و هویت ایران باستان است. استاد ارفعی که شهریورماه ۱۳۱۸ در بندرعباس دیده به جهان گشود، از معدود متخصصان زبانهای «اکدی» و «ایلامی» در جهان بود که توانست با ترجمهٔ مستقیم گلنبشتههای باروی تختجمشید، پرده از اسرار اقتصادی و اجتماعی عصر هخامنشی بردارد .
گرهای از نقش قالی فرهنگ ایران
فرهیختگان و دوستداران فرهنگ ایران زمین، این اقدام را ادای دینی بزرگ به مردی میدانند که خود را تنها «گرهای از نقش قالی فرهنگ ایران» مینامید . پیکر این استاد فقید که در ۶ اسفند ۱۴۰۴ در سن ۸۶ سالگی دار فانی را وداع گفت، روز یکشنبه ۱۰ اسفند از شیراز تشییع و در محوطهٔ حافظیه آرام خواهد گرفت تا یاد و نامش برای همیشه در جوار یکی از نمادهای جاودان فرهنگ این مرز و بوم ماندگار شود .
اینجا همان جایی است که شایستهٔ آرامش ابدی کسی است که پیام آوردههای کهنترین اسناد ملی را برای ما زنده کرد و نشان عالی «خورشید یونسکو» را نیز بر سینه داشت .
نگاهی به یک عمر کوشش علمی استاد ارفعی
زندهیاد عبدالمجید ارفعی، که به عنوان نخستین ایرانی مترجم مستقیم منشور کوروش بزرگ از زبان اصلی (بابلی نو) شناخته میشود، عمری را صرف رمزگشایی از اسناد هویتی ایران باستان کرد. برجستهترین میراث او، کتاب «گلنبشتههای باروی تختجمشید» است که حاصل سالها تحقیق بر روی الواح گلی بازگشته به ایران میباشد.
این گلنبشتهها که اسناد اداری و مالی دوره داریوش بزرگ هستند، برای نخستین بار تصویری روشن از زندگی روزمره مردم عادی، حقوق کارگران، دستمزد برابر زنان و مردان، و ساختار اقتصادی و اجتماعی ایران در ۲۵۰۰ سال پیش را در اختیار پژوهشگران قرار دادند . این اثر ارزشمند در هشتمین دوره جایزه کتاب فصل، به عنوان کتاب برتر حوزه زبانهای باستانی شناخته شد.
استاد ارفعی در کنار این شاهکار، خدمات ماندگار دیگری نیز از خود به جای گذاشت. از جمله مهمترین اقدامات ایشان میتوان به مشارکت در ایجاد و تجهیز تالار کتیبههای موزه ملی ایران بین سالهای ۱۳۷۷ تا ۱۳۸۲ اشاره کرد.
جالب است بدانید که وی و همکارانشان حتی قفسههای این تالار را شخصاً نصب کردند و برای تأمین منابع کتابخانه آن، از مجموعه کتابهایی که سالها پیش خود سفارش داده بودند، فتوکپی تهیه نمودند. همچنین، همکاری وی با بنیاد پژوهشی پارسه-پاسارگاد منجر به خوانده شدن کتیبههای خزانه تختجمشید شد که در موزه همانجا نگهداری میشود.
نشان خورشید یونسکو و سرو ایرانی برازنده سینه استاد
فعالیتهای علمی این استاد برجسته تنها به پژوهش محدود نماند و وجهه بینالمللی نیز یافت. در خردادماه سال ۱۴۰۱، کمیسیون ملی یونسکو در ایران طی پنجمین مراسم «تماشای خورشید»، نشان خورشید یونسکو را به همراه نشان ایکوم (کمیته ملی موزههای ایران) به پاس یک عمر تلاش فرهنگی به ایشان اهدا کرد . پیش از آن نیز در سال ۱۳۹۴، موفق به دریافت جایزه سرو ایرانی شده بودند.
یکی از دغدغههای همیشگی استاد ارفعی، شاگردپروری و انتقال دانش خود به نسلهای آینده بود. ژاله آموزگار، پژوهشگر برجسته زبانهای باستانی، در این باره میگوید: «دکتر ارفعی هرگز آنچه را که داشته دریغ نکرده است. او شاگرد پرورانده و این مهم است. استادان ما دیگر جانشین ندارند و دکتر ارفعی یکی از محاسنش شاگردپروری است».
وی که خود را «گرهای از نقش قالی فرهنگ ایران زمین» مینامید، هرگز از کار و پژوهش بازنایستاد و اکنون نامش چون خورشیدی بر تارک فرهنگ این مرز و بوم میدرخشد.
دیدگاهتان را بنویسید